OCENA ve civarinda sadece Yeni
Yunanca da
anlasilabilir Helence yerel isimler:
VOY T’ORMI: Sesli irmak
TSUKALAS: Kotaran (Asci)
PANKAL : En iyi
TU PANKAL T’ORMI : Pankalin irmagi
MAVREYAS : Kara olan (Yayla ismi)
KANCILOPOTAMOS : Ceperli dere (Sultan Murat yaylasi)
TA KAMPE :
KOMATE : Parcalar
ALITHINOS : Gercek
MAVRORIMI : Kara irmak
RASHIYA : Daglar
OROS : Orman
KANAVURE : Kendirli
PEGHADHE : Kaynak (su)
LIMNIYA : Goller
POTAMI : Dere
CHILADE : Bogazlar
KUFOTOOROS: Derin ve ses duyulmayan orman
ACHANTOTI : Dikenlik
SPENTAMORIMI : Spentami bir ot turudur ve kelime, "
o toun irmagi"
anlamindadir ama otun Turkcesini bilmiyorum.
Arkaik olmayan, Yeni Yunanca da anlasilabilir ve
anlamlarini (Turkce
karsiliklari degil) Turkce de bildigim bitki
isimleri:
Ghlikorizo : Tatli kok
Beghado chorto : (Su) Kaynak out
Vuterochorto : Yag otu
Dhromofila : Yol yapraklari
Skilochorta : Kopek otlari
Puligochorta : Kus otlari
Ghalatitsa : Sutlu ot
Idhro fila : Islak yapraklar
Kurso chorta : Puskullu otlar
Psomomirichtres : Ekmek kokan otlar
Chtiparide : Patlayabilen otlar
Fteriya : Ifteri (Turkcesi yok) Tipta kullanilan bir
ot turudur
ve adi aynidir.
Liftokare : Findik acilimi Lepto Karidi dir. Yani
ince
ceviz
Nerochorto: Su out
Dhezme : Naneli ot
Vurtsochorta : Fircali otlar
Aleghachanto : At dikeni
Achante : Diken
Kintea : Isirgan out
Dhridhi : Gulgen
Kastano : Kestane
Karidhi : Ceviz
Milo : Elma
Dhrafino : Karayemis
Dhikarpa : Iki cekirdekli
Stafile : Uzum
Kanave : Kendir
Stari : Bugday
Chantoshero : Diken eli
Chortari : Ot
Filo : Yaprak
Fitruka : Kucuk fide
Kastanika : Kestane kabagi
Koloncithi : Kabak
Mavromatena : Siyah gozlu fasulya
Likotheri : Kurt bicen
Ormochorto : Irmak out
Kirthari : Arpa
Aghrapi : Yabani armut
Aghromilo : Yabani elma
Helenler "sadece ticaret amaciyla sahil seridinde ki
sehirlere yerlesmis ve sonunda cekip gitmisler"
iddiasinda bulunanlara soruyorum;
1. Sahil ile iliskileri OF-Bayburt yolunun Ruslar
tarafindan acildigi zamana kadar sadece iki veya uc
kisinin ticaret amaciyla gidis gelisine dayali,
Trabzon dan 80 km uzakliktaki bu dag koyunde
bu Helence yer ve bitki isimlerinin ticaretle ve
ticaret diliyle ne alakasi olabilir?
2. Asimile olmaya yatkin olduklarini dusunecek
olursak, neden yuzyillardir Islam inancina dayali
Arapca veya Turkce ye asimile olamadilar?
3. OCENA gibi icerde ve yakin tarihe kadar yolu
bulunmayan bu dag koyune gidip yerlesen Helenlerin
sadece ticaret amaciyla geldikleri soylenebilir mi?
4. Osmanlidan sonra oraya gizlenmek veya rahatsiz
edilmemeleri icin goc ettiklerini dusunursek,bu
kadar
kisa zamanda ve sahilde bulunamayacak bitkilerin
adlarini nereden bilecektiler?
5. Miletostan gelip Karadeniz de ticaret amaciyla
koloni kurduklari iddia edilen (henuz kesin degil ve
Falmerayer "Trabzon Imparatorlugu " adli kitabinda
Helenlerin en eski ana yurdu olarak Karadenizi
gosteriyor!) Helen (sehirli olmalari gerekiyor)
tuccarlarinin, ciftcilerin dahi zor bilebilecegi bu
gibi kelimelerden ne haberi olabilirdi?
6. Eger gercekten gelip yerlestiyseler, bilinen 3000
yillik bir surec icerisinde sadece OCENA civarina mi
yerlesebildiler ve nicin yerlestiler?
7. Tuccar bir gelenege sahip olan bir toplum, isgal
edildikten sonra yine ticaret yapabilecegi yerlere
goc etmesi gerekmez miydi?
8. Osmanlidan kacmak icin OCENA gibi bir dag koyune
gidip yerlesenler olduklarini dusunursek, Trabzon
veya en azindan yakin bir sehir merkezinden ( yani
Osmanlinin kolu rahatlikla uzanabilecegi bir yerden)
olmalari gereken bu toplum, neden diger Pontos
halkinin sivesini paylasmiyor ve yeni Yunanca da
(CHITAKISMOS) diye adlandirilan, Girit, Kibris,
Yunan
adalari ve dag koyleri sivesiyle konusuyorlar?
9.Yuzyillar boyu ayni halk, Perslerin, Latinlerin,
Osmanlilarin etkisinde kalmasina ragmen, hani Persce
yerel kelimeler ve bitki adlari? hani Latince yerel
kelimeler ve bitki adlari? veya varsa, mevcut
kelimelerin yuzde kaci? ve neden?
bu sorular kendinize sorabileceginiz bir cok sorudan
sadece bir kaci:)))
ula fahiiit...
sen bizi eldurecesun yaw...
ula hacan URUM buraya idi ezelinden...
Tirabizan kentini kim geldi kurdi?...Bu ne pok yeyen
iştur?
Bizi makaraya mi aliyisun yoksa essahtan kafayi mi
yemeye başladun?
Ula kardaşum bi deduğun otekini tutmayi...
Madem bu pok yeyen URUM buraya idi Homo erektustan
beri, finduğa ne pok yemeye ince ceviz dediler?
Buralar finduğun membağidur uşağum..Cevize yiri
finduk deseler anlayacağum da..bu finduğa ince ceviz
demeleri, senun hiç mi dikkatuni çekmedi?
Heee, fahit hoca ne diyisun bu işe?
Buraya maçukali webmaster bi yazisina 30 ceşit armut
isminden bahsetti...yazsana olari da...bi demişsun
yabani armut o kada...nereye otekiler?
seçmişsun kafana gore bişeler bizi mi kanduracasun?
ula elmayi, armuti, arpayi, buğdayi, uzumi
pirak...bular yunancada karşuğuluğu olan şeylerdur.
adam bulari limana götürüp satacak..
sen bağa de bakayim ANGONA nedur yunancada? ZUZULA
nedur? PASKA nedur? MOMOL, KAFUL, HEREK, GUGU,
GOROP, CIRAMBOLA, CICIL, CAKHANA, BUBUK, HOHOR....
Bularun karşiluğu nedu yunacada oni de bağa..
Bağa pazara geturup satilamayacak şeyleri de...
uzumi inciri değil CICIL'i MOMOL'i açikla bağa
yunancada..
ha burasi hiç boş bi yer değuldur ole..
hala anlayamadun buni..
Mirmika, Arahna, Kanzimitra, Skoleci, Kada,
Bentikos,
Likos, Ofidi, Holisavra, Skorpeos, Fudihtra gibi
hayvanlar da pazarda satiluyu mi idi?
Nerochorto: Su otu
Dhezme : Naneli ot
Vurtsochorta : Fircali otlar
Aleghachanto : At dikeni
Achante : Diken
Kintea : Isirgan otu
Dhikarpa : Iki cekirdekli
Chantoshero : Diken eli
Filo : Yaprak
yukaridaki kelimeler da pazarda satiluyu mi idi?
ula Helenler finduga LEPTO KARIDI nin kisaltilmis
sekli LEPTOKARI demisler da peyugine
CHONTRO KARIDI kisaltilmis sekliyle CHONTROKARI
dememisler da ne oldi?
yaaaa
bak listemde daha neler var imis!!!
ya oyle Turkcenin ve Turklesmenin yamulttugu
kelimelerle bana gelme!
hic olmazsa kelimelerin anlamini ver de cozmeye
calisayim.
yazdiklarindan KAFUL kelimesini bi yeni yunanca
bilen
veya sozlugu olan arkadasa sor o soylesin.
yalniz duzgun yazilisi "KAFULE" dir.
BUBUK kelimesi de bizum bubuka olmasun? hani
cocuklar
yaralandiginda yaralarina dokunmamalari icin onlara
soyledigimiz; "offf mi krus sin bubukas"
cumlesindeki
gibi?
CIRAMBOLA su bizim Ates bocegi olmasin?
Tsarampula dedigimiz olmasin?
Pula (PULI)ekini cikar da digeri senun olsun!
HOHOR anladigim kadari ile toz toprak ise yandun
demektur!
GUGU dedugun cocuklara meyva verdigimiz zaman
"ela na to gugu" sozcugu ise, cok akillisun
demektur:)
ZUZULA kelimesini biliyorsan ve ne ile alakali
oldugunu
da biliyorsan sana bi ipucu vereyim; ZUZULA nun "ZU"
sini al yanuna ve bu kelime oteki geri kalani ile ne
anlatmaya calistugini anla!
PASKA kelimesi eger bildugum sey ise, Hiristiyanlar
ile birlikte goc ederuk oraya. biz baska is icun
onlar
da dinsel bayram gunleri geldugi icun. ne gariptur
ki
hep senenun ayni zamanlarina denk gelur:)
HEREK dedugun eger MEREK veya bizum dedugumuz gibi
MEREKI ise, eyi gunler dilerum:)
CAKHANA sakin OCAKHANE olmasun? cunku ona benzeyi:)
ula nedur habu kelimenun hali?:)
zavalli suda yasayan bu hayvan cirkin idi diye bu
hale
mi soktun oni?
Ankona yi da yarun soylerum sana merak etma
kardasum.
azizim bir kere hic bir ulkede, hic bir millette
yasadiklari cografyada kullandiklari kelimelerin
tumu
sozluklerine gecmesi mumkun degildir.
ayrica Helence dogurgan bir dildir!
sen bana Turkce de sonradan uretilen yazgac, olanak,
olusum, ilinti, tanim, tasari, uretken, vb. yuzlerce
kelimeyi eski Orta Asya Turkce sozluklerinde
bulabilirmisin?
peki bu kelimeler kimin?
yine de yazdigin kelimelerin karsiliklarindan yazi
bozuklugu itibariyla anlamini cikaramadiklarim
varsa,
karsiliklarini yazarsan belki daha fazla yardimci
olabilirim!
ayrica, bu kelimelerin Helence olmadiklarini dusun
ve
kullanilan dildeki kelimelerin yuzde kacina mukabil
olduklarini cikar ve yanima gel bak ben sana neler
yazacagum ve neler soracagum:)))
ha unutmadan bise daha sorayim; ula akillim hersey
bi tarafa da,
Pordi, skato, psoli da pazarda satiluyu mi idi? :)
:)))))))
sevgili vahit bey
of rumcasında kullanılan şu kelimelerin bana helence
açıklamasını yapabilirseniz memnun olacağım.
bu kelimeleri yukarıdaki arkadaşın istediği şekilde
ticari değeri olmayan ve bölgenin tabiatına ait olan
kelimelerden seçtim.ilginize şimdiden teşekkür
ederim.
bunların kaç tanesini helenceyle
açıklayabiliyorsunuz? sonucu merakla bekliyorum.
VOŞKİ : çimen
ŞONİ : kar
KOHRAKA : karga
MELESİD : arı
MİRMİKA : karınca
FARFARA : kelebek
KUNKUNA : porsuk
AHANT : diken
İŞKEBİD : yaban arısı
KİLİTS : çiçek
KOLİSAVRA : kertenkele
KİSA : bölgeye özgü bir kuş
KUKU : bölgeye özgü bir kuş
KUMUŞ : kestane kabuğu
MAMULA : bir bitki
MATSUTAL : bir bitki
MOMOL : sinek
MOMOTS : tırtıl
NAVAĞULA : köstebek
RAHNA : örümcek
SKORPİO : akrep
TEZA : kene
TSARAMPULA: ateş böceği
TSİTSİL : kurtçuk
TSİFİN : bir bitki
FURNO : kurbağa
FUSKA : böğürtlen
HANTOŞİRO : kirpi
HOHOR : baykuş
(bu kelimeleri ÖMER ASAN'ın PONTOS KÜLTÜRÜ isimli
kitabının sözlük kısmından listeledim. sadece bit ve
pireyi yazmadım çünkü onlar insanların göç ettikleri
yerlere yanlarında götürebilecekleri varlıklar)
Sevgili Ömer Asan' ın kitabından alıntıladığınız
sözcükleri, birkaçı hariç, şu an yaşadığım yerdeki
Girit ve Parga Mübadilleri Rumcalarında kullanırlar.
Bazı kelimelerde Karadeniz Rumcası ile arada sadece
söyleyiş farkı var.
Yujaridaki kelimelerin bir kaci haric, tumunun
Helence oldugunu ispatlasam buradaki havanin
bana karsi degisecegini mi saniyorsunuz?
Yine etek giydirenler, yine Yunan usagi anlaminda
cumlelerle hakaret edenler, yine Helen irkcisi, yine
uydurukcu veya yalanci diyenler, ayni ithamlari
yapacak, ayni psikolojik savasi benimle surdurmeye
devam edeceklerdir.
Burada bana karsi cikma ve bana pes dedirtme cabasi
vardir.
Bir seyleri ogrenme ve ogrendikleri seylerle onceden
bildikleri arasinda bir degerlendirme yaparak
dogrulara ulasma cabasi yoktur.
Adamlar sanki Yunanistani bastan asagi suzmus bir
psikoloji ile her Yunanlinin eski caglarda etek
giydigini iddia ediyor ve bu neden Karadenizde yok
diyor.
Onceden bana farkli bir bicimde bunu sorabilir ve bu
konuda bilgi sahibi olduktan sonra bana farkli bir
soru yoneltebilirdi.
Ornegin soyle bir soru sorabilirdi; "eski caglarda
Yunanlilarin tumu etek giyme gelenekleri varmiydi"
yanitini alir ona gore soru sorabilirdi.
Yazdigi cumleyi size asagida parantez icinde aynen
aktariyor ve degerlendirmeyi size birakiyorum. Bakin
ve allah askina siz soyleyin! Burada hakaret icerigi
yokmu? Sadece basit bir soru mu? Hani belki cok geri
kaldim da yazlianlari anlayamiyorum.
(senin ogeneliler, bugün yeni yunanca ile ortak
kelimeleri kullanıyor, erkekleriniz
onların erkekleri gibi etek giyiyor mu acaba?
giymiyorsa neden? kim bilir sen orada
belki giyiyorsundur) Degerlendirme sizin!
Arkadas ortak kulturun ne oldugunu soruyor. Bugun
itibariyla degil Karadeniz, Turkiye ve Yunanistanin
arasindaki yasam ve kultur biciminin ayni oldugunu
(din haric) bilmeyen insan mi kaldi Turkiye de?
Karadenizdeki batil inanclari aktarsam sayfalar
doldurur!
Illa da gerekiyorsa bunu yapabilirim.
Yunan adalarinin hic birinde hic bir zaman etek
yoktu. Salvar vardi. Bunu eski Yunan adalarinin dans
elbiselerinden cikarmak mumkundur.
En azindan bu gibi konular ile alakali (gercekten
dogrulari bulmak icin) olanlar, net araciligi ile
dahi olsa bir iki Yunanli CHAT arkadasi edinir ve
sorar.
Ama goruldugu gibi bu forumda sadece bildikleri
gercek disi seylerle avunma cabasindaydilar ve ben
onlarin bu keyfini bozdum.
Benim icin ne Yunanistan ne de Turkiye de
yasayanlarin cok buyuk bir cogunlugu karakterimin
uydugu insanlar degiller. Uzaydan gelmedim ama,
kisiligim ve dunya gorusum bu insanlara benzemiyor
ve milyonlarin icinde yalnizim. Burada Helen
kimligini koruma kurtarma gibi bir niyetim de yok.
Bana da dusmez zaten. Isteyen evine "Ne mutlu Turkum
diyene" yazili bir bayrak assin. Isteyen herkes
makron ya da mosynik olsun umurumda degil.
Benim amacim yasadigim yogun bir hayatin icinden
ogrenebildigim, gercek olduklarina inandigim seyleri
sadece ogrenmek isteyen arkadaslarla paylasmak,
acaba dusunemedigim bir sey kaldi mi diye onlarin
sorularini, yanitlarini ve farkli dusuncelerini
alarak, kendimi gelistirmektir.
Ama insan oldugum icin benim de bir psikolojim var
ve bazen kabul edilemez olabiliyorum.
Bu da benim hala bilgi acisindan cok eksik
oldugumdandir. Genel kulturu cok genis insanlar,
kufretseniz dahi kizmazlar. Sadece gulerler.
Neyse...
Konu disina kaydim galiba:)
Simdi yukaridaki kelimelerin Helence karsiliklarini
veriyorum.
Bakalim ne gibi ithamlarla kac tane daha soru
sorarlar:)
Asagidaki kelimelerin karsisinda yazacaklarim,
helence yazilis bicimleri ve anlamlaridir.
Isteyen arkadaslara alinti yaptigim sozluklerin
ilgili sayfalarini scan yapabilir, onlara
yollayabilir veya http://www.sumela.org sitesine
yukleyebilir oradan bakabilirler!
VOŞKİ : çimen VOSKI = Hayvan otlagi
ŞONİ : kar CHIONI = Kar
KOHRAKA : karga
MELESİD : arı MELISSA = (arkaik)MELESIDHI
buradaki DHI kelimesi arkaik Helence de bir canlinin
kucugu icin kullanilan ektir.
MİRMİKA : karınca MIRMIKI = Karinca
FARFARA : kelebek
KUNKUNA : porsuk
AHANT : diken ACHANTI = Diken
İŞKEBİD : yaban arısı SKEPIDHI = Dam arisi yeni
Yunanca da yok ama kelime Helence
KİLİTS : çiçek KILITSA = Yeni Yunaca da yok ama
anlam olarak Helencedir.
KILITSA= karincik anlamindadir.
KOLİSAVRA : kertenkele Yeni Yunaca da kelimenin son
bolumu kullanilir SAVRA = Kertenkele, ilk uc harf
olan
KOLI yazilim sekli itibariyla CHOLI dir ve anlami
SARI dir. Yani CHOLISAVRA = Sari kertenkele
KİSA : bölgeye özgü bir kuş KISSA = Saksagan
KUKU : bölgeye özgü bir kuş KUKUVAGIAS = Guguk kusu
olmasi lazim
KUMUŞ : kestane kabuğu
MAMULA : bir bitki
MATSUTAL : bir bitki
MOMOL : sinek Mavro Moli = Kara zehir veya Kara
benek cunku benekler icin de MOLI Kullanilir. (eski
ve yeni Helence de isim kisaltmalari halen
gunceldir.
Ornegin Konstantinos ismi Tinos tur.
Bugun bile isimlerde bu gecerli!
MOMOTS : tırtıl
NAVAĞULA : köstebek NAVAGULAS=Su icinde zarar
getiren
RAHNA : örümcek ARACHNA = Orumcek
SKORPİO : akrep SKORPIOS = Akrep
TEZA : kene
TSARAMPULA: ateş böceği
TSİTSİL : kurtçuk Asagida verilmistir!!!
TSİFİN : bir bitki TSIRO FINOS = Ince VE Zayif
(hafif) kirmizili (ark. Hel.) Kisaltilmis sekli;
TSIFINOS kelimenin evrimlesmis bicimi; TSIFINI
(benim
cozumlemem)
FURNO : kurbağa
FUSKA : böğürtlen FUSKA kelimesi bir kac anlamlidir.
Deri uzerinde ki sisik yerler icin kullanilir veya
kucuk baloncuklari buluna bitki icin de kullanilir.
Bogurtlenin ne gibi bir ot turu oldugunu bilmiyorum
ama kesinlikle baloncuklari olmasi lazim. iyi
taniyan
bir arkadas bize aciklarsa memnun oluruz.
HANTOŞİRO : kirpi Yeni Yunancada bu kelime
kullanilmiyor ama yazilim ve anlam itibariyla
kelimenin karsiligi sudur; ACHANTO CHOIRO, okunus
itibariyla ACHANTOSHIRO , Turkce yazilim AHANTOSIRO
Dikenli domuz yavrusu. Arkaik Helence de
Ankathochoiros tur ve ayni anlama gelmektedir.
HOHOR : baykuş
bitki ve hayvan isimlerini bulmak oldukca zor bir
istir. Ozellikle de evrimlesmis veya zamanla
asimilasyon ve
dilde egitim gormemenin sonucunda bozulmus
kelimeleri bulmak cok zor. Cunku bunlar herhangi bir
anlami
teskil etmiyorlar, isimldirler!
Size yukarida yerini bos biraktigim sadece bir
kelimenin zamanla ne hale geldigini
aciklayayim; TSITSIL = Kurt (insanlarda bulunan
serit kurdudur) Arkaik Helence de sozcuk sudur;
TO SILI TU SILAS = BOZUKLUGUN BOZUKLUGU (Popo ile
alakali!) degisim> T’SILI T’SILAS > TSITSILI
(yoremizde) Veya sizin yazdiginiz gibi TSITSIL.
Bir baska ornek; (sizin listeye eklemediginiz
noncommercial kelimelerdendir:)) ve sanirim hala
Helence konusan
koylerde bu bilinir.) TSILIMUNRIZ = aglar gibi bozuk
ses cikarmak. Ornegin kopegin sizden bir sey
istedigi fakat
onu elde edemedigi zaman cikardigi ses bicimi gibi
bir sesdir. Cumle icinde soyle kullanilir; "O Skilos
tsilimunriz"
bu kelimenin arkaik bicimi SILI ME PORDIZ = tam
Turkce karsiligi BANA BOZUK OSURUYOR ve iste zamanla
geldigi durum!
Bazi aciklamalarin kisa bicimini sozlukten aldim.
Isteyen arkadasa yollayabilirim.
Onemli olan burada kelimelerin harfleri uzerinde
oynayip herhangi bir kelimeye Benzetme durumu yok!
Anlam
olarak ayni seyi ifade eden bir sozcugun evrimlesme
bicimi vardir. Herhangi bir dilde herhangi bir
kelimeyi alip,
dunya da bir kac dilde benzerlerini hatta
tipkilarini farkli anlamlarda Bulmaniz mumkundur.
Ancak goruldugu
gibi burada nalam ve benzerlik bize kelimenin
kokenini rahatlikla verebiliyor!
Ticaretle iliskisi olmayan kelimeler sadece
bunlardan ibaret degildir. Yuzlerce boyle kelimeler
var Karadeniz
Helencesinde. Bunlarin hepsinin etimolojisini yapmak
yillar isteyen bir istir!
Ayrica, (gurur olsun diye deginmiyorum) bu
kelimeleri yazilis itibariyla en uzman Yunanli
filolog’a verseniz,
eminim size bunlari bulamayacak ve kelimeleri de
size cozemeyecektir. Burada onemli olan her iki dili
(Pontos Helencesi ile Yeni Yunancayi) bilmektir.
Bana da kolayligi saglayan budur. Yoksa filolog
degilim :))
Umutmadan, GHARDELI kelimesi ile alakali Murat
arkadasin, Latince olmadigi hakkinda ittirazi vardi.
Aciklayayim: uydurmadim! Bugun Naksos ve civari
adalarda bu kelime cocuklar icin kullaniliyor ve
baktigim sozluk bana bu bilgiyi verdi!
Latince yazilisi GARDELLI bu bir kus adidir ama
Helence de cocuklar icin kullanilan PULI, POULOS vb
esinlenerek Helenceye COCUK anlaminda gecmis
olabilir! Bu degerlendirme yanlis bile olsa, adi
gecen ada ve civarinda kullanilmakta ve Yunan
filologlari bu (kendi halki kullaniyor!) kelimenin
kokeni Latincedir diye yazdilar.
Oyle al bir iki sozlukten bak ve ittiraz et. Olurmu
boyle bir sey ya?
Insan en azindan bir detay ister!!!
Diger kelimeleri de calismalarim icin cozmeye
calisacagim.
Olim lingua sancta Latina pueris semper bona est in
europa Romaque...
No score for
this post
July 9 2001, 8:55 PM
YAHU VAHIT BIRINCISI SU SANA KARSI TERBIYE
SINIRLARININ OTESINDE OLAN USLUPLARI HIC
ONAYLAMIYORUM VE SEVIYESIZLIK OLARAK GORUYORUM
BELIRTEYIM...
ANCAK BIRADER LATINCE DEDIGIMIZ DIL ITALYANIN LATIUM
DIYARINDA ORTAYA CIKMIS VE BURDAN YAYILMISTIR.
BENDENIZ NACIZANE BIRAZ BILIRIM BU DILI VE
FILOLOJIYI.
GHARDELI KELIMESI ICIN BAKTIGIM SOZLUKLER BU IS ICIN
ULUSLARARASI KABUL GORMUS COLLINS VE OXFORD
SOZLUKLERI ILE ERDAL ALOVA-SINA KABAAGAC CALISMASI
OLAN LATINCE TURKCE SOZLUKTUR KI BASKA BIRISI DE
YOKTUR.
COCUK ICIN VERDIGIM SOZCUKLER ICINDE PUER-PUELLA VAR
VE AMA GHARDELI YOK KARDESH.
Umutmadan, GHARDELI kelimesi ile alakali Murat
arkadasin, Latince olmadigi hakkinda ittirazi vardi.
Aciklayayim: uydurmadim! Bugun Naksos ve civari
adalarda bu kelime cocuklar icin kullaniliyor ve
baktigim sozluk bana bu bilgiyi verdi!
IYI DE SEN HANGI SOZLUGE BAKTIN BEN SUNU SOYLUYOR VE
KAYNAK GOSTERIYORUM KLASIK CAG LATINCESINDE BOYLE
BIR SOZCUK KESINLIKLE YOK.BEN HICBIR LATINCE METINDE
DE RASTLAMADIM.
Latince yazilisi GARDELLI bu bir kus adidir ama
Helence de cocuklar icin kullanilan PULI, POULOS vb
esinlenerek Helenceye COCUK anlaminda gecmis
olabilir!
IYI DE NIYE ESINLENIYORLAR KI???
Bu degerlendirme yanlis bile olsa, adi gecen ada ve
civarinda kullanilmakta ve Yunan filologlari bu
(kendi halki kullaniyor!) kelimenin kokeni
Latincedir diye yazdilar.
KIM NERDE YAZAN NE FILOLOGU? LATINCE ICIN ATIP
TUTMAK KOLAY DEGILDIR. GRAMERI SERT KURALLI OLAN BIR
DIL USTELIK KONUSULMADIGI ICIN (SADECE ORTACAG
LATINCESINI VATIKAN KULLANIYOR...)ISPATI GRAMER
KITAPLARINDA VAR ABI...AYRICA KUTSAL YUNANLI
FILOLOGLAR HERSEYI DOGRU YAZACAKLAR DIYE BIR KAYIT
VAR DA BEN MI DUYMADIM?
Oyle al bir iki sozlukten bak ve ittiraz et. Olurmu
boyle bir sey ya?
BAKTIKLARIM OYLE BIR IKI SOZLUK DEGIL TUM DUNYADA
KABUL GOREN SOZLUKLER BU BIR VE IKINCISI INTERNETTE
LATINCE SOZLUKLER VAR ORDA ARA BULABILIRSEN BEN
DUSUP BAYILACAM...
Insan en azindan bir detay ister!!!
FILOLOJI FILOLOGLARA BIRAKILMASI GEREKEN CIDDI BIR
ISTIR AZIZIM. BIR DIL BILEN HERKES FILOLOG OLAMIYOR.
OYLE OLSAYDI IKI DIL BILEN ONBINLERCE KISI FILOLOG
OLURDU. SORUN ETIMOLOJIK YONTEMBILIMDEN
HABERSIZLIKTE GIZLENIYOR.
Diger kelimeleri de calismalarim icin cozmeye
calisacagim.
dun yazini dikkatli okumadim. haklisin.
ama bu kadar sozluklerin, dillerin, kelimelerin
arasinda karisturdum biraz:)
beyin karisti galiba...
neyse,
gelelum carduelis belasina:)
yaw buni ben kafamdan uydurmadum ki!
sen bulamadugun gibi ben da bulamadum ama, burada
cikan Helence sozluklerin cogunda var bu kelime.
simdi ne yapalum yani?
adamlari arayup ta ula hiyarlar nereden buldunuz bu
kelimeyi diye mi soralum?
sozlugu cikaran yayin evini aradim ama dogru durust
bir yanit alamadim.
bana yazarina ulasamadiklarini ama kelimenin ikinci
jenerasyon Latince oldugunu ve bugun Italyanca da
GARDELI olarak gectigini soylediler.
ayrica bu kelime gunluk olarak Yunan adalarinda
kullanildigi icin bu kelimeyi sozluklerine aliyor ve
koken olarak, Latince CARDUELIS ve Italyanca
GARDELLI
geldigini soyluyorlar.
belki sen hakli olabilirsin ama buradakilerin de
hepsi
kafayi yemis degil yani!
bende de 1921 den kalma Latince sozlugun yeni
versiyoru var ama orada da yok.
ben aranuzda kaldum gitti.
bu kelimeyi baska bir sozluk GARDHELI= GENC ADAM
olarak ele aliyor ve Helencedir diyor.
Belki de adalarda kullanildigi icin, sozlugun yazari
oyle de yorumlamis olabilir.
bu kelime siyasi veya onemli bir kelime degil ki,
adamlar uzerinde istekleri dogrultusunda yorum
yapsinlar!
ben kendim kelimenin kokeni icin calisiyorum.
ilerde de daha farkli seyler bulursam bu foruma
aktaririm.
alinti yaptigim sozlugun sayfasindan yarisini scan
yaptim ve sumela.org'a yukledim.
( http://www.sumela.org/carduelis.jpg ) den gidip
bakabilirsin.
alttan ikinci kelimedir. zaten kelimeyi orada
bulursun.
verdiğiniz cevaplar için size teşekkür ediyorum.
bu kelimelerin ne kadarını helence ile
açıklayabileceğinizin tabii ki size karşı tutumları
değiştireceğini sanmıyorum. ancak bahsettiğiniz
gerginliklerin de daha çok kişilerin benimsedikleri
kimliklerinden değil, sergiledikleri karşılıklı
fanatik tavırlardan kaynaklandığını düşünüyorum.
cevaplarınızla ilgili yorumuma gelince, ŞONİ yi
çıkartıp yerine LİKO yu koyarsak, bunlar ana dili OF
rumcası olan bir yazarın, yine OF rumcasının
ağırlıklı olduğu bir köyden derlediği
"NONCOMMERCIAL" bitki ve hayvan isimleridir.
toplamı 29 adettir.(benim listelediğim kadarıyla)
VOŞKI, LİKO, MELESID, MIRMIKA, AHANT, IŞKEBID,
KOLISAVRA, RAHNA, SKORPİO, FUSKA ve HANTOŞİRO
kelimeleri ile ilgili açıklamalarınızı tatmin edici
ve mantıklı buldum. bunların toplamı 11 adet.
geri kalan 18 adet sözcüğün çoğunun henüz yunanca
karşılığını bulamamışsınız ve bazı açıklamalarınız
da bana mantıklı gelmedi açıkçası.
KISA, MOMOL, NAVAĞULA, TSITSIL ve TSIFIN ile ilgili
açıklamalarınızı tekrar bir ara gözde geçirmenizi
öneriririm. KILITS ve KUKU konusunda ise emin
değilim.
bu 11 / 18 oranı, benim için önemli bir veri
olacaktır.
sonuç olarak bir ifadenize kesinlikle katılıyorum.
sizin hem trabzon rumcasını hem de helenceyi
bilmeniz önemli bir şans. önemli olan bu
bilgilerinizi tarafsızca kullanmanız. size
çalışmalarınızda başarılar dilerim.
bu kelimeler yorede kullanilan bitki ve hayvan
kelimelerin sadece bir kaci!
ayrica NAVAGULA nin bugun Helence de karsiligi var.
bunun sadece Turkcesini verdigim icin anlayamadiniz.
Yunanca NAVAGULOS tur.
diger aciklamalardan TSITSIL e gelince;
yore de ISHAL hastaligindan meydana gelen sulu diski
ya TSILEMA derler. bu kelimeden goruldugu gibi,
TSITSIL ile TSILEMA ile arasinda korkunc bir fark
yoktur!
ve TSILEMA arkaik Helence de TO SILI dir.
bunu sozlukten aldim. kendi yorumum degil!
guncel tum kelimelerde "TO" nun onune gelen S ile
baslayan cogu kelimeler kisa olarak TS ile baslar!
Ayrica Helen kulturu eski caglarda dahi olsa,
sadece Karadeniz de gelisen bir kultur degildi.
yani bu kadar genis bir cografya da elbette yerel ve
ortak bir sozluge aktarilmamis bir cok kelime
bulunabilir!
bugun Yunanistan da bile her bolgede ayri ayri
siveler
ve kelimeler vardir. bunlarin coklari Arkaik veya
yeni
helence sozluklerde yoktur.
yoreye gitseniz, Helence de en az 500 bitki ve
hayvan
ismini bulursunuz!
ben yaklasik 200 civarinda hayvan ve bitki isimleri
listeledim.
KUKU kelimesi yukardaki koylerde KUKOS olarak
anilir.
KUKUVAYAS yeni Yunancasi! arada korkunc bir fark
goremiyorum.
KISA yeni Yunanca karsiligi KISSA dir.
buradaki I harfi kucuk "i" gibidir!
yani Kissa! fark nerede? sadece bir S harfi eklidir.
Helence dilin Latince yazilisindan kaynaklanan
hatalari da goz onune almak lazim!
IYIYIM kelimesini EYIYEM veya CAM kelimesini
birilerine
TZAM (karadeniz sivesi!) olarak aktarir da ondan
bunu
Turkce sozlukten bulmasini isterseniz size buyuk
ihtimale Cam yerine Cami bulur:)
her ne kadar Karadeniz sivesini biliyorsam da bu
konusma dili ile alakalidir. Hayvan ve bitki
isimlerinin anlamlarini kim hangi dilde biliyor ki?
ornegin Gul veya Papatya nin anlasilir bir anlami mi
var?
yani bunlar hep soru olarak kafamizda.
bu iki dili tarafsiz kullandigimdan emin
olabilirsiniz...
yardımcı olurmusunuz?
asbalo
fusaniyos
kalis
arhancelo
zenozena
kalanas
bedritan
genoşera
bu yer isimlerinin anlamlarını bılen varsa lütfen
yazsın burada söylenen bir söz ^asovlandim nde iza
asobaravlandim nalebo^herkese başarılar vahit beyin
üstüne fazla gitmeyin insan bilmetiği şeylere
düşmandır
