Küresel ısınma yüzünden Mevsimler yer mi değiştiriyor?

 
California'da portakallar buz tuttu, Teksas'ta kar yağdı... Kayak merkezlerinde ise kardan eser yok... Dünya ısınıyor… CNN TÜRK, 29 Ocak haftasında yapacağı özel programlarla küresel ısınma tehlikesine dikkat çekip alınması gereken önlemler üzerinde duracak.


Halk arasında son günlerde en çok geçen cümlelerden biri "Bu havalara bir haller oldu."
 
Peki neden? Neden yaz ve kış bir türlü gelmek bilmiyor?
Gelince de gitmek bilmiyor?
Neden ocak ortasında bahardan kalma günler yaşıyoruz?
Neden dünyanın başka bir köşesinde, Amerika'nın sıcak iklimiyle bilinen güney eyaletlerinde kar yağıyor?
Neden Avrupa'da sıradan kar yağışları artık sürpriz olarak yorumlanıyor?


Cevap: Küresel İklim Değişimi
 
Son günlerde gündemden hiç düşmeyen, politikacıların ana gündem maddelerinden biri haline gelen 'Küresel İklim Değişimi' ne demek?

İklimlere, mevsimlere ait tüm ezberimizin bozulmasına yol açan ısınma, dünyayı etkiliyor. Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terim. Bu olay son 50 yıldır iyice saptanabilir duruma geldi ve önem kazandı.
 
Dünyanın atmosfere yakın yüzeyinin ortalama sıcaklığı normalde 14 santigrat, ancak 20'nci yüzyılda bu değer, ortalama 0.6 derece arttı.
 
1914'ten bu yana kayıt tutan, İngiliz Meteoroloji Dairesi'ne göre son 150 yılda küresel ısınmanın en çok arttığı yıl 1998.
 
O yılki artış 0.52 dereceydi, bilimadamları bu yılki artışı ise 0.54 olarak öngörüyor ve 2007'nin son 150 yılın en sıcağı olacağı yorumunu yapıyor.
 
CNN TÜRK'TEN 'DÜNYA ISINIYOR' ÖZEL YAYINLARI…

Ya yağmur yağıyor sel oluyor ya da güneş açıyor kuraklık başgösteriyor.
Küresel ısınmanın ayak sesleri artık daha yakından duyuluyor. Buzullar eriyor, kutup ayıları nesli tükenmek üzere olan hayvanlar listesine giriyor… Çukurova kuruyor, buğday sökülüyor, pancar, mısır ve soya tehlikede... FARKINDA MISINIZ?

29 Ocak haftasında saat 15.10'da ekrana gelecek Işın Gürel'in sunduğu 'Farkında Mısınız?'da küresel ısınmayla ilgili merak edilen soruları uzmanlar yanıtlayacak.

Işın Gürel 'Farkında Mısınız?'da;

30 Ocak Salı günü İTÜ’den Prof. Dr. Levent Şaylan ve Tarım Bakanı Mehdi Eker ile küresel ısınma tarıma nasıl yansıyor konusunu ele alıyor.
 
31 Ocak Çarşamba günü İTÜ Meteoroloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu ile birey olarak küresel ısınmaya karşı ne yapabiliriz sorusuna yanıt arıyor.
 
Hafta boyu ekrana gelen programda ayrıca, Hüseyin Yılmaz ve Ayşegül Savur'un hazırladığı 'Dünya nasıl ve neden ısınıyor?' haber dizisi ekrana geliyor.

'Dünya nasıl ve neden ısınıyor?' haber dizisinde;

Küresel Isınma nedir?
Küresel Isınma neden oluştu?
Küresel Isınmanın dünyaya etkileri neler?
Türkiye'de neler oluyor? Hangi bölgeler alarm vermeye başladı?
Dünya küresel ısınmaya karşı neler yapıyor?
Türkiye alternatif enerji kaynakları için neler yapıyor?
Yapılan anlaşmalardan sonuç alınabiliyor mu?
Türkiye verdiği sözlerin arkasinda duruyor mu?
Küresel ısınmanın geleceğe etkisi ne?
gibi merak edilen soruların üzerinde durulacak.

BELGESEL: KÜRESEL ISINMAYA DOĞRU

31 Ocak Çarşamba günü saat 21.05'te BBC tarafından hazırlanan 'Küresel Isınmaya Doğru' belgeseli ekrana taşınıyor.
 
Bizi bir felaket mi bekliyor, yoksa küresel ısınma gezegenimizin daha önce de yaşadığı türden bir doğal ısınma-soğuma döngüsünün parçası mı?

Belgesel, küresel ısınma hakkındaki gerçekleri bulmayı deneyen Paul Rose'un 2005 yazında Grönland'da küresel ısınmayla ilgili keşif gezisi ile başlıyor.
"Küresel Isınmaya Doğru" belgeselinde, önümüzdeki 50 yılda iklimin nasıl değişeceği öğrenilmeye çalışılıyor. 
 
İnsan eliyle etkisi arttırılan küresel ısınma nasıl bir tehdit oluşturuyor?
Gelecekte iklimde ne gibi değişiklikler yaşanacak?
Haberlerdeki gibi bir iklim felaketinin eşiğinde miyiz?
Küresel ısınmanın sebebi ne?
Doğal olaylar, yani güneş ışınlarındaki değişim ve volkanik olaylar günümüzdeki ısı değişikliğinin de sebebi olabilir mi?
Bilim adamlarının çalışmaları, geleceğe ilişkin tahminleri ve merak ettiğiniz pek çok sorunun cevabı Küresel Isınmaya Doğru belgeselinde ekrana geliyor.

Belgeselde ayrıca, küresel ısınma sonucunda zamanla değişen iklimleri grafiklerle gösteren bilgisayarlar ve 50 yıl sonra küresel iklimde nasıl değişiklikler yaşanacağına dair tahminler yapacak deneyler ekrana taşınıyor.

'DÜNYA ISINIYOR' AÇIK OTURUMU

Çarşamba günü belgeselden sonra saat 22.30'da yapılacak Işın Gürel'in yöneteceği açık oturuma; Açık Radyo'dan Ömer Madra, WWF-Türkiye Genel Müdürü Dr. Filiz Demirayak ve İTÜ İklim Bilimci Prof. Dr. Selahattin İncecik, CNN TÜRK Hava Durumu Spikeri ve Meteoroloji Mühendisi Bünyamin Sürmeli konuk olacak.

Yakında Çukurova'da ekilen pamuk Karadeniz de yetişecek. Antalya'nın turizm merkezi olma özelliğini Samsun-Trabzon alacak. Çölleşme özellikle Güneydoğu, İç Anadolu ve Çukurova'da yaygınlaşacak. İzmir'deki kiraz ihracı tarih olacak.

Küresel ısınmanın Türkiye'ye etkileri, çözüm önerileri ve atılması gereken adımların da masaya yatırılacağı programda, en çok etkilenen yerler ve etkilenecek alanlar ele alınacak.

Türkiye'nin sera gazı salınımını hızla azaltması için neler yapması gerektiği tartışılacak. Türkiye enerji ihtiyacının yüzde 72'sini ithal ediyor. Doğalgaz ve petrol hem dünyayı ısıtıyor hem de azalıyor.

Alternatif enerji kaynakları tartışılacak ve özellikle Avrupa'nın en çok rüzgar alan ülkesinde neden rüzgara yeterince yatırım yapılmadığı sorgulanacak.

Yıllık güneşli gün sayısında Avrupa ülkelerinden çok önde olan Türkiye'nin bu kaynağı nasıl kullanacağı sorusuna yanıt aranacak.

Doğru yapılacak binalar, bilinçli enerji tüketimi nasıl olmalı, birey olarak küresel ısınmaya karşı ne yapabiliriz sorusuna ele alınacak. 
 
Dünya yüzeyindeki bu ısınmaya yol açan ne?

Başlıca sebep sera gazlarının atmosfere salınımı. Atmosfere Karbondioksit (co2) ve Metan (ch4) eklenmesi dünya yüzeyinin sıcaklığını yükseltiyor.
 
Karbondioksitin ısıyı tutma özelliği var. Dünyaya gelen güneş ışınları tekrar dışarı yollanırken, karbordioksite takılıyor ve dünyadan ayrılması gereken ısı karbondioksit nedeniyle atmosferde kalıyor. Böylece atmosferdeki karbondioksit artışı yüzeyi ısıtıyor ve kutuplara yakın bölgelerde buzların erimesine yol açıyor.
Buzlar eridikçe, yerini kara veya açık sular alıyor. Her ikisi de buzdan daha az yansıtıcı olduğu için daha fazla güneş ışını emiyor. Bu da dünya yüzeyinin ısınmasına, buzulların erimesine ivme kazandırıyor.

Sera gazlarının salınımındaki en önemli faktör petrol ve yan ürünlerinin aşırı tükemiti, yani insan kaynaklı kullanımlar.

Somut örnekler vermek gerekirse; otomobil egzoslarından çıkan partiküller ve fabrika bacalarından çıkan gazlar...

Çünkü tüketim ürünlerinin hepsi atmosfere sera gazı yayan bu fabrikalarda üretiliyor. Kısacası kullandığımız hemen her şey aslında dünya yüzeninin giderek ısınmasına yol açıyor.

KYOTO PROTOKOLÜ

Üzerinde çok konuşulan Kyoto Protokolü, sera gazlarının atmosfere salınımını azaltmak için oluşturuldu. Adını Japonya'nın Kyoto şehrinden alan protokol, Birleşmiş Milletler iklim değişikliği çerçeve anlaşmasının yasal olarak bağlayıcı bir eki niteliğinde.
 
Protokole üye ülkeler atmosfere saldıkları sera gazı miktarlarında indirime gitmeyi kabul ediyor.

Protokol 1997'de oluşturuldu, ancak 2005 yılının Şubat ayında yürürlüğe girebildi. Çünkü Kyoto Protokolü, 1990 yılı itibariyle, Sera gazı emisyonlarının en az % 55'inden sorumlu olan 55 ülkenin onayını gerektiriyordu.

Rusya'nın 2004 Kasım ayında protokolü onaylamasının ardından bu rakamlara ulaşıldı ve protokol yasal açıdan bağlayıcı olarak yürürlüğe girdi.

Buna göre, protokolü onaylayan 38 sanayileşmiş ülke, başta karbondioksit ve metan olmak üzere, atmosfere saldıkları sera gazlarında, 2012 yılına kadar, 1990 yılındaki düzeyinden toplam % 5,2 oranında bir indirime gitmeyi kabul etti.

Ancak atmosfere en fazla sera gazı salan Amerika Birleşik Devletleri ve diğer bir önde gelen sanayileşmiş ülke Avustralya Kyoto Protokolü'nü halen imzalamadı.
 
Türkiye, 24 Mayıs 2004'te BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf oldu.
İstatistik sonuçları da çarpıcı..

Hem Türkiye'de, hem de yurtdışında yapılan ölçümler Türkiye'nin, 1990-2004 yılları arasında, küresel ısınmada büyük payı olan sera gazı emisyonları artış trendinde olan ülkeler sıralamasında başı çektiğini gösteriyor.

Kyoto Protokolü sanayileşmiş ülkelerin önüne, sera gazı emisyonlarında 2012 yılına kadar ne kadar indirime gideceklerini belirleyen somut hedefler koyuyor.
Amerika Birleşik Devletleri böyle bir hedef konmasına karşı çıkıyor.
 
Küresel ısınmaya ilişkin bilimsel verileri sorguladığı gibi, çözümün sera gazı salınımında indirime gitmek değil, temiz enerji kaynaklarını geliştirmek olduğunu savunuyor.

Daha şimdiden Kyoto Protokolü'nü onaylayan sanayileşmiş ülkeler 2012 yılına kadar üstlendikleri hedefleri yerine getiremeyebilecekleri uyarısında bulunuyor.
 
kaynak: CNNTUrk